Czym zajmuje się osoba odpowiedzialna za ochronę przeciwpożarową? Obowiązki, zadania i wykształcenie

Skuteczna ochrona przeciwpożarowa to znacznie więcej niż tylko gaśnice i znaki ewakuacyjne. Należy przestrzegać procedur, identyfikować zagrożenia, dokumentować kontrole i usuwać nieprawidłowości. Dlatego wiele podmiotów wyznacza osobę odpowiedzialną za ochronę przeciwpożarową, która koordynuje i monitoruje systematyczne działania w zakresie ochrony przeciwpożarowej (SBA).

Stanowisko to odgrywa ważną rolę w wielu dziedzinach – od biur, przemysłu i handlu po nieruchomości, szkoły, placówki opieki zdrowotnej i organizacje publiczne. Ale czym właściwie zajmuje się osoba odpowiedzialna za ochronę przeciwpożarową, jakie obowiązki wchodzą w zakres jej obowiązków i jakie wykształcenie jest wymagane?

Dlaczego potrzebna jest osoba odpowiedzialna za ochronę przeciwpożarową?

Zgodnie z ustawą o ochronie przed wypadkami właściciele i użytkownicy budynków oraz obiektów powinni w rozsądnym zakresie podejmować działania mające na celu zapobieganie pożarom oraz ograniczanie skutków w przypadku ich wystąpienia.

Urząd ds. Obrony Cywilnej, dawniej MSB, opisuje systematyczne działania w zakresie ochrony przeciwpożarowej jako sposób na zapewnienie porządku i uporządkowania w zakresie ochrony przeciwpożarowej danej działalności. Działania te należy dostosować do budynku, rodzaju działalności oraz występujących zagrożeń.

Nie ma ogólnego wymogu prawnego, aby dana osoba posiadała właśnie tytuł osoby odpowiedzialnej za ochronę przeciwpożarową. Natomiast przedsiębiorstwo musi dysponować sprawnie funkcjonującą strukturą organizacyjną, jasnymi procedurami oraz wyraźnym podziałem obowiązków. Wyznaczenie osoby odpowiedzialnej za ochronę przeciwpożarową jest zatem powszechnym i skutecznym sposobem koordynacji działań.

Czym zajmuje się osoba odpowiedzialna za ochronę przeciwpożarową?

Osoba odpowiedzialna za ochronę przeciwpożarową planuje, koordynuje i nadzoruje działania związane z ochroną przeciwpożarową w przedsiębiorstwie. Dokładny zakres obowiązków może się różnić, ale rola ta często obejmuje:

  • planowanie i rozwijanie systematycznych działań w zakresie ochrony przeciwpożarowej w przedsiębiorstwie
  • wyjaśnienie ról, obowiązków i uprawnień
  • zidentyfikować zagrożenia pożarowe i zaproponować środki zapobiegawcze
  • zapewnić przeprowadzanie okresowych kontroli przeciwpożarowych
  • sprawdzać drogi ewakuacyjne, drzwi przeciwpożarowe, oznakowanie oraz sprzęt gaśniczy
  • dokumentować niedociągnięcia, działania, osoby odpowiedzialne i harmonogramy
  • planować działania informacyjne, szkolenia i ćwiczenia ewakuacyjne
  • współpracować z właścicielami nieruchomości, wykonawcami i firmami usługowymi
  • dopilnować, aby zidentyfikowane niedociągnięcia zostały faktycznie usunięte
  • przekazywać informacje o stanie zabezpieczeń przeciwpożarowych kierownictwu zakładu

Osoba odpowiedzialna za ochronę przeciwpożarową musi zatem potrafić dostrzegać zarówno całościowy obraz sytuacji, jak i praktyczne szczegóły.

Kto ponosi odpowiedzialność prawną?

Wyznaczenie pracownika na osobę odpowiedzialną za ochronę przeciwpożarową nie oznacza automatycznie, że kierownictwo przedsiębiorstwa, właściciel nieruchomości lub posiadacz prawa użytkowania przenoszą na tę osobę swoją odpowiedzialność prawną.

Osoba odpowiedzialna za ochronę przeciwpożarową działa w ramach powierzonego jej zadania i uprawnień. Dlatego też zakres tego zadania powinien być jasno udokumentowany i określać:

  • jakie obowiązki wchodzą w zakres tej pracy
  • za jakie kontrole ta osoba jest odpowiedzialna
  • jakie uprawnienia posiada dana osoba
  • jak zgłaszać usterki
  • kto podejmuje decyzje dotyczące działań i je finansuje
  • w jaki sposób należy przeprowadzać monitorowanie

Jasny opis zakresu zadań zmniejsza ryzyko, że ważne kwestie zostaną pominięte w wyniku rozbieżności między różnymi obszarami odpowiedzialności.

Różnica między osobą odpowiedzialną za ochronę przeciwpożarową a inspektorem ds. ochrony przeciwpożarowej

Osoba odpowiedzialna za ochronę przeciwpożarową pełni zazwyczaj funkcję koordynacyjną i nadzorczą. Inspektor ds. ochrony przeciwpożarowej działa w sposób bardziej operacyjny i przeprowadza okresowe kontrole w poszczególnych jednostkach organizacyjnych.

Inspektor może na przykład sprawdzić, czy:

  • drogi ewakuacyjne są drożne
  • drzwi przeciwpożarowe działają prawidłowo i nie są nieprawidłowo ustawione
  • gaśnice są dostępne i odpowiednio oznaczone
  • oznakowanie jest widoczne
  • granice ogniw paliwowych nie uległy uszkodzeniu
  • materiały łatwopalne nie powinny być przechowywane w nieodpowiedni sposób
  • wcześniej zgłoszone nieprawidłowości zostały usunięte

W mniejszych przedsiębiorstwach ta sama osoba może pełnić zarówno funkcję osoby odpowiedzialnej za ochronę przeciwpożarową, jak i inspektora ds. ochrony przeciwpożarowej. W większych organizacjach role te są często rozdzielone między kilka osób lub stanowisk.

Jakie kompetencje powinien posiadać osoba odpowiedzialna za ochronę przeciwpożarową?

Osoba odpowiedzialna za koordynację ochrony przeciwpożarowej musi rozumieć, w jaki sposób współdziałają środki techniczne i organizacyjne. Oznacza to między innymi znajomość:

  • systematyczne działania w zakresie ochrony przeciwpożarowej
  • zagrożenia pożarowe związane z działalnością
  • podział obowiązków między podmiotem prowadzącym działalność a właścicielem nieruchomości
  • drogi ewakuacyjne i organizacja ewakuacji
  • komory przeciwpożarowe i drzwi przeciwpożarowe
  • alarmy przeciwpożarowe, sygnały ewakuacyjne i sprzęt gaśniczy
  • ocena ryzyka i kontrola wewnętrzna
  • dokumentacja i postępowanie w przypadku odstępstw
  • szkolenia, informacje i ćwiczenia

Ponadto kompetencje należy na bieżąco aktualizować w miarę zmian w działalności, lokalach, metodach pracy lub przepisach.

Kiedy należy przeprowadzić szkolenie?

Edukacja ma szczególne znaczenie, gdy dana osoba:

  • otrzyma nowe stanowisko jako osoba odpowiedzialna za ochronę przeciwpożarową
  • ma rozpocząć przeprowadzanie wewnętrznych kontroli przeciwpożarowych
  • przejmuje odpowiedzialność za nowe lub przebudowane pomieszczenia
  • musi opracować dokumentację SBA dotyczącą działalności
  • będzie koordynować działania właścicieli nieruchomości, wykonawców i wewnętrznych jednostek organizacyjnych
  • trzeba odświeżyć starszą wiedzę
  • wykryła powtarzające się niedociągnięcia w zakresie ochrony przeciwpożarowej

Szkolenia powinny zawsze być uzupełnione o lokalne procedury obowiązujące w danym zakładzie, oceny ryzyka, plany ewakuacyjne oraz podział obowiązków.

Stwórz kompleksową strukturę organizacji ds. ochrony przeciwpożarowej

Osoba odpowiedzialna za ochronę przeciwpożarową nie może samodzielnie ponosić odpowiedzialności za wszystkie działania związane z ochroną przeciwpożarową w całej organizacji. Poszczególne stanowiska wymagają odpowiedniej wiedzy dostosowanej do zakresu obowiązków.

Firma Kravkompetens oferuje między innymi:

Dzięki szkoleniu zarówno osób odpowiedzialnych, kontrolerów, jak i pozostałego personelu ochrona przeciwpożarowa staje się integralną częścią działalności, a nie tylko segregatorem, który wyciąga się wyłącznie podczas kontroli.

Szkolenie internetowe dla osób odpowiedzialnych za ochronę przeciwpożarową

Szkolenie „Kompetencje w zakresie wymagań” dla osób odpowiedzialnych za ochronę przeciwpożarową oraz inspektorów ds. ochrony przeciwpożarowej odbywa się całkowicie online i składa się z sześciu modułów szkoleniowych w formie cyfrowej.

Kurs trwa około sześciu godzin i obejmuje między innymi role i obowiązki, zagrożenia pożarowe, techniczne środki ochrony przeciwpożarowej, ewakuację, kontrole, dokumentację oraz działania następcze.

Uczysz się we własnym tempie i masz dostęp do kursu przez 365 dni. Kurs kończy się teoretycznym sprawdzianem wiedzy, składającym się z 20 pytań wielokrotnego wyboru. Po uzyskaniu pozytywnego wyniku otrzymujesz cyfrowy dyplom od Kravkompetens.

Najczęściej zadawane pytania dotyczące osoby odpowiedzialnej za ochronę przeciwpożarową

Czy posiadanie osoby odpowiedzialnej za ochronę przeciwpożarową jest wymagane przez prawo?

Nie ma ogólnego wymogu, aby dana osoba posiadała właśnie ten tytuł. Jednostka musi jednak zorganizować swoje działania w zakresie prewencyjnej ochrony przeciwpożarowej oraz jasno określić, kto jest odpowiedzialny za poszczególne zadania.

Czy ta sama osoba może pełnić funkcję osoby odpowiedzialnej za ochronę przeciwpożarową i kontrolera?

Tak. W mniejszych przedsiębiorstwach często zdarza się, że ta sama osoba zarówno koordynuje działania związane z ochroną przeciwpożarową, jak i przeprowadza okresowe kontrole.

Czy osoba odpowiedzialna za ochronę przeciwpożarową przejmuje odpowiedzialność prawną kierownictwa?

Nie, nie automatycznie. Osoba ta koordynuje prace w ramach powierzonego jej zadania. Ostateczna odpowiedzialność nadal spoczywa na odpowiednich właścicielach, posiadaczach prawa użytkowania oraz kierownictwie, zgodnie z ich odpowiednimi obszarami odpowiedzialności.

Czy szkolenie może odbywać się całkowicie online?

Tak. Szkolenie z zakresu kompetencji w zakresie wymagań odbywa się w formie cyfrowej na komputerze, tablecie lub telefonie komórkowym i można je rozłożyć na kilka sesji.

Koszyk